2 minuten

‘Er was in die tijd geen koning in Israël; iedereen deed wat in zijn eigen ogen goed was’ – zo eindigt het boek Rechters. Het is een boek met een neerwaartse spiraal. Het volk luistert niet meer naar God – aanbidt afgoden, er volgt een oordeel, onderdrukking en honger. Dan stuurt God een ‘rechter’ die tijdelijk soelaas brengt. Maar ook die rechters zijn niet allemaal rechtvaardig en goed – de laatste is Simson en hoewel zijn geschiedenis spannend is en tot de verbeelding spreekt en God hem ook gebruikt is hij nu niet bepaald een voorbeeld van rechtvaardig handelen.  

De laatste hoofdstukken van Rechters bevatten vreselijke verhalen over seksueel misbruik, een onderlinge oorlog, de stam Benjamin bijna uitgemoord, en opnieuw vrouwen die de dupe worden. Ja, ‘iedereen doet wat goed is in eigen ogen’ en dat is veel kwaad. Je gaat naar een rechtvaardige koning snakken.  

Een dappere ruimte ‘waarin we zij aan zij werken aan het goede’

Op naar 1 Samuel zou je denken, het boek over de koningen, David met name. Maar dan is er opeens het boekje Ruth. Het begint met ‘In de tijd dat rechters het volk leidden’… die tijd dus. Van onrust, tijdelijke uitredding, nieuwe onrust en toenemende chaos. In dit tijd speelt het bijzondere en tere verhaal van het gezin van Naömi, de hongersnood, het vertrek naar een vreemd land, Moab – asielzoekers op zoek naar brood. Want in Bethlehem, het broodhuis, is geen brood meer. De man en zonen van Naömi sterven alsnog.  

Ze gaat berooid terug naar Bethlehem, haar schoondochters vergezellen haar. Orpa blijft in Moab, maar Ruth gaat mee. Uit liefde voor Naömi, maar ook omdat ze dit zegt: ‘uw God is ook mijn God’. Ruth is nu de vreemdelinge in een voor haar vreemd land. Trouw zorgt ze voor Naömi, ze leest de aren op het veld van Boaz. Boaz heeft de andere hoofdrol. Hij doet wat récht is, volgt de geboden van de Heer, zoals die gegeven zijn : haal niet alles van het land, laat wat staan van de oogst voor de armen (Leviticus 19:9 en 10).  

Boaz geeft zijn arbeiders de opdracht Ruth niet lastig te vallen. Lees: aan te randen. Kennelijk gebeurde dat, was je je leven niet echt veilig…maar Ruth vindt een schuilplaats bij Boaz. Het einde van het krachtige lied is: ze trouwen, Ruth wordt de moeder van Obed, de grootvader van koning David – en één van de voormoeders van de Messias Jezus. Het is een bemoedigend verhaal: middenin de chaos van de tijd leven mensen moedig met God en zoeken het goede voor elkaar. Dat blijkt van grote betekenis in de geschiedenis van God met mensen.  

Ik kwam een gedicht tegen van Mickey ScottBey Jones. ‘An invitation to a brave space’ heet het. Het is een uitnodiging om samen een dappere ruimte te vormen, waar we elkaar steunen en bemoedigen om het goede te doen.  ‘We zullen niet perfect zijn, maar we dagen elkaar uit tot waarheid en liefde, het zal onze dappere ruimte zijn (geen ‘veilige ruimte’ want die is er niet), een dappere ruimte ‘waarin we zij aan zij werken aan het goede’. Het boekje Ruth laat zo’n dappere ruimte zien.